اولین بار است که به شیعه سِی آمده اید؟ لطفا راهنما را مشاهده فرمایید.
x

آیا صله رحم واجب است؟

+1 امتیاز
2,778 بازدید
سوال شده فروردین 1, 1394 در فقه و احکام شرعی توسط بی نام  
حکم شرعی صله رحم چیست؟
آیا صله ی رحم با همه افراد فامیل واجب است؟،با چه کسانی واجب است؟،هر چند وقت یکبار واجب است؟
نظر مراجع تقلید درباره وجوب صله ارحام چیست؟


کانال های مذهبی شیعه سِی

1 پاسخ

0 امتیاز
پاسخ داده شده فروردین 2, 1394 توسط العبد (4,053 امتیاز)   6 24 30

اگر پدر و مادر باشد، صلۀ آنها واجب است و در موارد دیگر، مستحب موکد است و اگر عنوان قطع رحم صدق کند، جایز نیست.
حد و کیفیت در صلۀ رحم، متفاوت است و گاهی با حداقل یک احوالپرسی صورت می پذیرد.

صله رحم یعنی رسیدگی و احسان به افرادی که با انسان، مادرِ مشترک داشته باشند؛ مانند عمو، عمّه، دایی، خاله و فرزندان آن ها. هر چه نزدیک تر باشند، سفارش اسلام در مورد آن ها بیش تر است.صله رحم با همه افراد فامیل واجب است، به این معنا که نباید با آنان قطع رابطه شود.زمان خاصی برای صله رحم مقرر نشده ،فقط باید طوری نباشد که عرفا گفته شود قطع رابطه کرده است .(14)
امام صادق‌ می‌فرمایند: "پیوند خویشاوندی خویش را حتی با جرعه‌ای از آب محکم کن . بهترین راه برای خدمت به آنان این است که (لااقل‌) از تو آزار و مزاحمتی نبینند."!(15)
کسی که قطع رحم و پیوند خویشاوندی نماید، مورد لعنت خدا و دور ماندن از رحمت اوست‌:
"فَهَل‌ْ عَسَیْتُم‌ْ إِن تَوَلَّیْتُم‌ْ أَن تُفْسِدُواْ فِی الاْ َرْض‌ِ وَتُقَطِّعُوَّاْ أَرْحَامَکُم‌ْ أُوْلَـََّئِکَ الَّذِین‌َ لَعَنَهُم‌ُ اللَّه‌ُ.; (16)) شما که در زمین فساد می‌کنید و قطع رحم می‌نمایید، مشمول لعنت خدا هستید و از رحمت او دور."!
پس هیچ‌چیز نباید مانع از انجام دادن این فریضه الهی شود; تا حدی که ممکن است نباید ترک شود، هر چند طرف مقابل قطع رحم کرده باشد; چنان‌که پیامبر اکرم می‌فرماید:
"قطع رحم نکن هر چند رحم از تو ببرد."(17)
مردی خدمت امام صادق‌آمد و از بستگان خود شکایت نمود، حضرت به او فرمود: در عین حال به آنان نیکی کن‌! آیا تو هم می‌خواهی مثل آنان باشی و قطع رحم کنی‌؟ اگر چنین کنی ، خدا نظر لطفش را از همه شما خواهد برداشت‌.(18)
البته باید روشن باشد که منظور از صله رحم،‌ رفت و آمد روزانه نیست؛ صله رحم حد مشخصی ندارد. می تواند با تلفن ، نامه یا پیام از طریق واسطه و مانند آن باشد ، ولی باید طوری باشد که قطع رحم گفته نشود. بعضی از فقها فرموده اند: "مراد از صله رحم این است که فرق گذارده شود بین رحم و اجنبی. صله ارحام متوقف بر مراوده و رفت و آمد با ایشان نیست. با احوال پرسی و پیغام فرستادن از طریق تلفن یا نامه هم محقق می شود".(19)
آیت الله مکارم فرموده است :
منظور، داشتن ارتباط و پيوند با آن ها در حدّ متعارف و معمول‏ است، البتّه هر قدر خويشاوندى نزديك تر باشد ،رابطه بايد بيش تر باشد.(20)

نظر مراجع تقلید درباره صله ارحام
نظر تمام مراجع تقلید در مورد صله رحم حکم به وجوب آن است، و زیادتر از آن را مستحب و ترک صله رحم را حرام می دانند. 

چند نمونه از استفتائات بعضی از مراجع:
امام خمینی (ره)
سؤال: آیا صله رحم با خویشاوندى كه كافر یا مرتد محسوب مى‏شود نیز واجب است؟ 
جواب: صله رحم مطلقاً واجب است.

آیت الله مکارم شیرازی
سوال : حداقل وظیفه بر صله رحم چقدر است ؟ 
جواب: ارحام مختلف هستند. نسبت به پدر و مادر، فرزند، برادر و خواهر توجه بیشتری باید کرد و نسبت به ارحام دور، توجه مختصر کافی است.
سوال : به نظر جنابعالى «حدّاقل» صله رحم و قطع رحم، چه مقدار است؟ 
پاسخ :حدّاقل صله رحم آن است که در عرف گفته شود: «فلان کس با خویشاوندانش ارتباط دارد» و اگر طورى رفتار کند که بگویند: «قطع رابطه کرده» قطع رحم محسوب مى شود و بستگان در این رابطه با هم متفاوتند.

آیت الله فاضل لنکرانی (ره) 
سؤال: آیا قطع رابطه با ارحامى كه تجاهر به گناهان مى‏كنند جایز است یا نه؟ 
جواب: اگر قطع مراوده، موجب تنبّه و ارتداعِ آنها از معصیت باشد، لازم است قطع مراوده شود.

آیت الله العظمی سیستانی 
سوال :رحم در صله رحم به چه طبقه‌ای گفته مى شود و حد آن را بیان كنید ؟
پاسخ: كسانیكه با انسان در یك رحم شریكند و از اقارب بشمار مى آیند ، بنابراین شامل نزدیكان سببى نمى شود و همچنین كسانیكه ارتباط نسبى دور دارند را شامل نمى شود. صله رحمى كه واجب است، این است كه به نحوى نسبت به آنها احسان كند در مقامى كه جاى احسان است . مثلا در وقت بیمارى عیادت نماید و در وقت دعوت بپذیرد و در وقت ملاقات احوال پرسى كند و در وقت نیاز كمك مالى نماید و امثال آن .

البته مواردی هم وجود دارد که قطع رحم اجازه داده شده است:
1- مواردی که ارتباط فامیلی موجب ضرر و زیان طرف مقابل می‏شود.
2- مواردی که ارتباط فامیلی با انسان کافر و مشرک یا منافق موجب تاثیر‏پذیری انسان و افتادن به وادی خطرناک کفر و شرک و انحراف می‏گردد.
3- مواردی که انسان در اثر ارتباط فامیلی با شخصی گنهکار نه تنها در وی نمی‏تواند تاثیر بگذارد بلکه از او تاثیر می‏پذیرد و به گناه کشیده می‏شود. 
4- مواردی که رفت و آمد با فامیل آلوده و مساله‏دار موجب تایید اعمال وی در دید دیگران گردیده، باعث جذب سایرین به وادی گناه می‏گردد. (معراج السعادخ؛ ملااحمد نراقی)

بعضى از آثار صله رحم‏
قالَ اَبُوجَعْفَرٍ(ع): صِلَه‏الرّحِمِ تُزَكّى الْأَعْمالَ، وَ تُنْمِى الأَمْوالَ، وَ تَدْفَعُ الْبَلْوى‏، وَ تُيَسّرُ الْحِسابَ، وَ تُنْسِئُ فِى الأَجَلِ.(3)
حضرت باقر(ع) مى‏فرمايد: صله رحم سبب مى‏شود:
1. كارهاى انسان از نقص به دور و موردِ قبول واقع شود و يا اين كه پاداش اعمالش زياد گردد. .2 اموال شخص زياد گردد. .3 بلاها و گرفتارى‏ها از او دور گردد .4 حساب اموال و اعمالش آسان گردد .5 عمرش طولانى شود.

صله نسبت به ارحامى كه با ما قطع رابطه می ‏كنند
كسى كه با ما قطع رابطه كرده است، حقّ او به خاطر قطع رابطه از بين نمى‏رود و ما وظيفه قطع رابطه نداريم؛ زيرا اگركسى به وظيفه‏اش رفتار نكرد وظيفه ديگرى ساقط نمى‏شود.(2) (و از روايات استفاده مى‏شود كه اين نوع صله رحم پاداش و كمالش بيشتر است.)

چند استفتا
سؤال: آيا صله رحم با خويشاوندى كه كافر يا مرتد محسوب مى‏شود نيز واجب است؟
جواب: صله رحم مطلقاً واجب است.(4)
سؤال: آيا انسان مى‏تواند از نظر شرعى با خويشاوندانى كه بى تقوا و بى‏نماز و ضد انقلابند از قبيل پدر، مادر، خواهر و غيره قطع رحم نمايد؟
جواب: قطع رحم جايز نيست؛ ولى بايد آنها را با مراعات موازين، امر به معروف و نهى از منكر نمايند.(5)
سؤال: اگر ارحامِ انسان مرتكبِ فسق علنى شوند به طورى كه معاشرت با آنها انسان را نيز در معرض گناه قرار دهد، آيا بازهم معاشرت با آنان واجب است؟
جواب: بايد سعى كند در گناه واقع نشود؛ بلكه آنان را ارشاد نمايد.(6)
سؤال: اين‏جانب پدرى دارم كه خوش اخلاق نيست و مغرور و خودپرور مى‏باشد و درحقّ خانواده خود ظلم روا مى‏دارد و من از وقتى كه به تكليف رسيده‏ام درحال مبارزه با پدرم هستم، اگر جوابش را همان موقع در حضور ديگران بدهم كه كار نادرست و ناشايست انجام داده‏ام و اگر تنها با پدرم صحبت نمايم حرفم را قبول نمى‏كند و مى‏گويد در مقابل پدرت درشتى نكن، خلاصه نمى‏دانم چه كنم؟ آيا شما صلاح مى‏دانيد كه من اين صحبت‏ها را بنمايم يا نه؟
جواب
: حفظ احترام والدين و مراعات ادب در صحبت با آنان لازم است و درموارد لزوم امر به معروف و نهى از منكر، اگر مأيوس از تأثير باشيد، تكليف ساقط است.(7)
سؤال: آيا قطع رابطه با ارحامى كه تجاهر به گناهان مى‏كنند جايز است يا نه؟
جواب: اگر قطع مراوده، موجب تنبّه و ارتداعِ آنها از معصيت باشد، لازم است قطع مراوده شود.(8)
سؤال: شخصى يكى از اقوامش علاوه بر تارك الصّلاه ب ودن، به بعضى از مقدسات بى احترامى مى‏كند و او براى احترام پدر و مادر حرفى به او نمى‏زند؛ ولى قلباً از او ناراضى و ناراحت است آيا همين مقدار در نهى از منكر كافى است؟
جواب:
اگر مى‏توانيد او را نصيحت كنيد و امر به معروف و نهى از منكر نماييد، ناراحت شدن پدر و مادر مُسقِطِ تكليف نمى‏شود، و اگر رفت و آمد با چنين افرادى تأييد آنان باشد ترك كنيد.(9)
سؤال: رفت و آمد با اقوامى كه مقيد به قوانين اسلامى نيستند (براى مثال بى حجاب در جلو ما ظاهر مى‏شوند) با توجه به واجب بودن صله رحم چه حكمى دارد؟
جواب: اگر اين رفت و آمد مايه نهى از منكر مى‏شود مانعى ندارد و در غير اين صورت ترك كنيد.(10)
سؤال: هرگاه كسى در صله رحم نسبت به بعضى از ارحامش به اين نتيجه برسد كه او نه تنها از ديدنش خوشحال نشده، بلكه ناراحت هم مى‏شود آيا با اين شرايط بازهم صله رحم واجب است، با اين‏كه ممكن است به تحقيرشدن انسان بينجامد؟
جواب
: با چنين شرايطى صله رحم واجب نيست.البته در صورتى كه راه ديگرى براى صله رحم وجود نداشته باشد.(11)
سؤال: با وجود اين كه احسان به والدين واجب است، اگر شوهر اجازه رفتن به منزل آنها را ندهد آيا مى‏شود بدون اذن او به منزل والدين رفت؟
جواب
: شوهر مى‏تواند زن را از خارج شدن از خانه منع كند؛ اما نمى‏تواند از احسان به والدين منع نمايد، چون احسان اعم از رفتن به خانه آنهاست.(12)
سؤال: چنان‏چه در امور عادى و مباح نظر پدر دختر و شوهر متفاوت باشد، ترجيح با كدام است؟
جواب: در فرض مسأله، اطاعت هيچ‏كدام لازم نيست؛ مگر اين كه مايه اذيت و آزار پدر گردد، كه در اين صورت اطاعت او واجب است.(13)

پی نوشت:
1. اطائب الكلم فى بيان صله‏الرحم، مرحوم كركى، ص 33.
2. همان، ص 34.
3. بحارالانوار، ج‏74، ص‏111.
4. استفتاآت امام، ج‏1، ص 487، سؤال 17.
5. همان، ص 488، سؤال 18.
6. همان، سؤال 19.
7. همان، سؤال 20.
8. جامع المسائل آيه‏الله فاضل، ج‏1، ص‏243، سؤال 941.
9.جامع المسائل آيه‏الله فاضل، ج‏1، ص‏245، سؤال 950.
10. استفتائات جديد حضرت آيه‏الله مكارم، ج‏1، ص 527، سؤال 1734.
11. صراط النجاه، ج‏3، ص‏295، سؤال 905.
12. جامع المسائل آيه‏الله فاضل، ج‏1، ص‏496، سؤال 1623؛ صراط النجاه، ج 1، ص 534، سؤال 1482.
13. استفتائات جديد حضرت آيه‏الله مكارم، ج‏2، ص 337، سؤال 970.
14. سوال از دفتر آیت الله خامنه ای .
15..سفینة‌البحار، ج 1، ص 514.
16. محمّد، 22ـ23.
17. میزان الحکمة‌، ری‌شهری‌، حدیث شماره 7061.
18. همان‌، حدیث شماره 7067.
19. آیت الله تبریزی،‌ استفتائات جدید، ص 500.
20 .آیت الله مکارم ، استفتائات جديد ، ج‏1 ، ص 511 ، س 1675

برگرفته از: عرفان - bayatmasaell110 -تبیان - پاسخگو

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

سوالات مشابه

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

پخش زنده تصاویر اماکن مذهبی

با توجه به طرح سوالات و شبهات فراوان، در صورتی که مطالب طرح شده را برای خود مضر تشخیص دادید، از مطالعه آنها بپرهیزید.
توجه: محتوای سامانه پرسش و پاسخ توسط کاربران ایجاد می گردد. لطفا در صورت مشاهده محتوای نامناسب، آن را گزارش کنید.

436 سوال

577 پاسخ

94 دیدگاه

88 کاربر

فعال‌ترین کاربران
این ماه:
    Gute Mathe-Fragen - Bestes Mathe-Forum

    آخرین ثبت نام کنندگان

    • سیدحسن (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Dec 16, 2021

    • ادریس (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Sep 13, 2021

    • Mordemoteharek (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Aug 28, 2021

    • M.R.k (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Aug 20, 2021

    • فاطمهام (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Oct 12, 2020

    عنوان های کاربری اخیر

    پرسش محبوب
    - العبد -
    پرسش محبوب
    - بنده خدا -
    پرسش محبوب
    - العبد -
    پرسش محبوب
    - العبد -
    تاییدشده
    - Mordemoteharek -

     کانال گپ شیعه سِیکانال بله شیعه سِیکانال بیسفون پلاس شیعه سِیکانال ایتای شیعه سِیکانال آی گپ شیعه سِیکانال ویسپی شیعه سِیکانال سروش شیعه سِی

    شیعه سِی را دنبال کنید...

    صفحه ارتباط با ماآخرین سوالات پرسیده شدهبخش پرسش های مرتبط با شیعه سِیصفحه فیسبوک شیعه سِیگروه لینکدین شیعه سِی صفحه توئیتر شیعه سِی کانال مذهبی تلگرام شیعه سِی اینستاگرام شیعه سِی
    عضویت در خبرنامه شیعه سِی

    حمایت مالی از شیعه سِی
    حمایت از شیعه سِی

    *۷۸۸*۹۷*۳۸۳۰#

    پاسخگوی دینی | صفحه اصلی شیعه سِی | مرکز دانلود اسلامی | دایرکتوری اسلامی | خبرخوان مذهبی | کمپین عاشقان | پخش زنده | حمایت از شیعه سِی | ارتباط با ما
    در راستای توسعه فرهنگ گفتگوی دینی، استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع، آزاد (بلامانع) است.

    ✘ بستن کانال های مذهبی شیعه سِی
    ...