اولین بار است که به شیعه سِی آمده اید؟ لطفا راهنما را مشاهده فرمایید.
x

حمایت مالی از شیعه سِی

باقیات الصالحات چیست؟

0 امتیاز
23 بازدید
سوال شده 15 دی 1395 در متفرقه توسط بی نام  

منظور از باقیات صالحات چیست؟ معنای آن چیست؟
مصادیق باقیات الصالحات کدام است؟
آیا در قرآن کریم به باقیات الصالحات اشاره شده است؟ کدام آیات مربوط به باقیات صالحات می باشند؟


کانال مذهبی تلگرام شیعه سِی

3 پاسخ

0 امتیاز
پاسخ داده شده 15 دی 1395 توسط العبد (3,761 امتیاز)   3 9 22

باقیات الصالحات چیست؟
پاسخ کوتاه:

در تعریف و بیان این اصطلاح دو نوع تعریف وجود دارد.
1. باقیات صالحات؛ اعمال صالحى است که نزد خدا محفوظ مى‌‏ماند و باعث شکر و اجر عظیم از جانب پروردگار مى‌‏شود. بنابر این تعریف، باقیات صالحات تمام اعمالی هستند که انسان در دنیا انجام داده و در آخرت ثمره‌‌اش را می‌‌بیند.
تعدادی از مصادیق باقیات صالحات که در روایات نیز آمده از این قرار است: ذکرهای مختلف که حمد و ثنای الهی را بگوید، نماز شب، نمازهای یومیه، حب اهل بیت و ... .
2. این قسم محدودتر از قسم اول بوده و مصادیق آن نیز خاص‌‌تر از معنای اول است. بنابر این تفسیر، باقیات صالحات، هر فکر و ایده و گفتار و کردار صالح و شایسته‌‏اى است که اثرات و برکاتش – حتی بعد از مرگ پدیدآورنده‌­اش- در اختیار افراد و جوامع قرار گرفته و به همین دلیل، پاداش‌­هایی را بعد از مرگ برای مرده به دنبال دارد. مواردی چون وقف، فرزند صالحی که برای انسان استغفار کند و ... به عنوان مصادیقی از این تعریف به شمار آمده‌­اند.

پاسخ تفصیلی:
باقیات صالحات از مسائل مهمی است که قرآن نیز در دو آیه بر آن تأکید کرده است:
«وَ یَزِیدُ اللَّهُ الَّذِینَ اهْتَدَوْاْ هُدًى وَ الْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیرْ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَ خَیرْ مَّرَدًّا» [1]
« الْمالُ وَ الْبَنُونَ زینَةُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّکَ ثَواباً وَ خَیْرٌ أَمَلاً» [2]
قطعا باقیات صالحات از موضوعات مهمی بوده که برای لزوم تلاش در کسب آن، روایات بسیاری وجود دارد و حتی در روایتی از باقیات صالحات تعبیر به گنج شده است که گنج واقعی برای انسان، همین می­تواند باشد:
امام صادق (ع) فرمود:
«خداى عز و جل به موسى فرمود: در شب و روز مرا بسیار یاد کن و هنگام ذکر من خاشع باش، و به هنگام بلا شکیبا باش، و پیش ذکر من آسوده باش و مرا پرستش کن و چیزى را شریک من قرار مده، بازگشت همه به سوى من است، اى موسى مرا (براى روز درماندگى) ذخیره خود ساز، و گنج (باقیات صالحات) کردارهاى شایسته و پاینده خود را به من بسپار»[3]
اما در تعریف و بیان این اصطلاح دو نوع تعریف وجود دارد:
1. باقیات صالحات؛ اعمال صالحى است که نزد خدا محفوظ مى‏ماند و باعث شکر و اجر عظیم خداوند مى‏شود. [4]
بنابر این تعریف، باقیات صالحات اعمال صالحی هستند که انسان در دنیا انجام داده و در آخرت ثمره‌اش را می‌بیند. طبق این تعریف می‌توان در وجه تسمیه این اصطلاح گفت: «اعمال انسان، براى انسان نزد خدا محفوظ است و این را صریح قرآن فرموده. پس اعمال آدمى براى آدمى باقى مى‏ماند و از آن به باقیات یاد می‌شود. حال اگر آن عمل صالح باشد باقیات صالحات خواهد بود، و این‌گونه اعمال نزد خدا ثواب بهترى دارد، چون خداى تعالى در قبال آن به هر کس که آن‌را انجام دهد پاداش خیر مى‏دهد و نیز نزد خدا بهترین آرزو را متضمن است. [5]
2. تعریفی محدودتر از تعریف پیشین نیز وجود داشته و مصادیق آن نیز خاص‌تر از معنای اول می‌باشد؛ بنا بر این تفسیر، باقیات صالحات، هر فکر و ایده و گفتار و کردار صالح و شایسته‏ اى است که طبعاً باقى مى‏ماند و اثرات و برکاتش در اختیار افراد و جوامع قرار مى‏گیرد.[6] به بیان دیگر، بعد از مرگ نیز خیر شخص باقی مانده و قابلیت افزایش و خیر رسانی به مرده را نیز دارد.

مصادیق باقیات الصالحات
بنا بر معنای نخست
بنابر معنای اول
؛ موارد و مصادیق باقیات صالحات بسیار گسترده می‌باشد و اعمال بسیاری را در بر می‌گیرد. در روایات و سخن اندیشمندان دینی نیز مصادیق گوناگونی برای باقیات صالحات ذکر شده است که البته هیچ‌کدام در مقام بیان حصر این اصطلاح در معنای مورد نظر خود نبوده‌اند؛ لذا می‌توان مفهوم وسیعی برای این اصطلاح در نظر گرفت. در این‌جا تعدادی از مصادیق باقیات صالحات را بر اساس روایات و کلام بزرگان بر می‌شمریم:
الف. ذکر گفتن
امام باقر (ع) فرمود:
رسول خدا (ص) از کنار مردى عبور می‌کرد که در باغش درخت می‌کاشت. ‏پس آن‌حضرت (ص) در کنارش ایستاد و فرمود: تو را راهنمائى نکنم بر کاشتن درختى که ریشه‏ اش پا برجاتر و میوه‏ هایش زودرس‏تر و بهتر و پاینده ‏تر باشد؟ عرض کرد: چرا مرا رهنمائى فرما اى رسول خدا، فرمود: چون بامداد کنى و شام کنى بگو: «سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اکبر»؛ زیرا اگر آن‌را بگویى به شماره هر تسبیحه‏‌اى ده درخت در بهشت دارى (که هر درختى از آنها یکنوع) از انواع میوه‏ ها (می‌دهد) و آنها از (باقیات صالحات) است. [7]
در این روایت اگرچه تعدادی از ذکرها بیان شده است، ولی می‌‌توان این استنباط را داشت که هر ذکری که در آن یاد خداوند و حمد و ثنای او وجود داشته باشد، می‌تواند مصداقی از باقیات‌ صالحات قرار گیرد.
ب. نماز خواندن
امام صادق (ع) فرمود: باقیات صالحات همان نماز شب و دعای سحر است. [8]
راوی از امام صادق (علیه السلام) در مورد باقیات صالحات پرسید، ایشان فرمود: باقیات صالحات همان نماز است؛ پس بر انجام آن مراقبت کن ... [9]
ج. محبت اهل بیت  (ع)
در برخی از روایات نیز محبت اهل بیت (علیهم السلام) به عنوان باقیات صالحات شمرده شده است.
 امام صادق (ع) به حصین بن عبد الرحمن فرمود: محبت ما اهل بیت را کوچک مشمار که آن از باقیات صالحات است. [10]
ابوبصیر می‌گوید: امام صادق (ع) در بیان باقیات صالحات فرمودند که همان ائمه اطهار می‌‌باشند. [11]
د. معانی کلی دیگر
معانی کلی دیگری نیز در ضمن معنای باقیات صالحات ذکر شده است:
«باقیات صالحات همان علم و عمل درست است و این دو بهتر از مال و مقام هستند؛ زیرا نفع این دو دائمی و باقی می‌باشد اما مال و مقام، از بین می‌روند.» [12]
«(در بیان باقیات صالحات) .... بالاترین درجه ثواب، تفکر در معرفت و شناخت خداوند و در کس محبت او می‌باشد؛ زمانی که انسان می‌گوید سبحان اللّه همانا به دست آورده که خداوند از هر چیزی که شایسته او نیست، منزه می‌باشد و این سعادت بزرگ برای انسان است.» [13]
«نمازهای پنج‌گانه، اعمال حج، روزه ماه رمضان و ... ذیل باقیات صالحات قرار می‌گیرند.» [14]
اینها موارد و مصادیقی بودند که در احادیث و تفاسیر برای باقیات صالحات به معنای اول، ذکر شده‌اند اما همان‌گونه که گفته شد اینها در مقام حصر نبوده و تنها ذکر مصداق می‌باشد و این اصطلاح می‌تواند دایره بسیار وسیعی را در بر بگیرد.

بنا بر معنای دوم
اما معنای دوم باقیات صالحات خاص‌تر می‌باشد و طبیعتاً مصادیق کمتری را نیز در بر می‌گیرد. در روایات، اگر چه برای خصوص این نوع از مصادیق، عبارت باقیات صالحات ذکر نشده، اما در میان عوام و خواص این اصطلاح رواج بسیاری داشته و حتی گاه کلمه باقیات صالحات تنها در همین معنا استفاده می‌شود. حال مصادیقی که در روایات ذکر شده و می­ توان آنها را ذیل این معنا دانست از این قرار است:
امام صادق (ع): اجر و پاداشى انسان را (پس از مرگ) دنبال نمی‌کند مگر سه خصلت:
1. صدقه جاریه‏ اى که پس از مردن شخص نیز جریان داشته باشد و این صدقه حتی اگر تا روز قیامت هم باقى باشد، پاداشش به آن شخص می‌رسد. صدقه و خیراتى که وقف نموده که به ارث وارث نیز نرسد.
2. روش خیر و سیره هدایت کننده‌ای که ایجاد کرده و خود به آن عمل می‌نموده و دیگران هم پس از آن به آن عمل می‌نمایند.
3. فرزند صالحى که براى او استغفار نماید. [15]

امام صادق (علیه السلام) فرمود:
شش خصلت است که مؤمن بعد از مردن از آن ها بهره‌‏مند می‌‌گردد:
1. فرزند صالحى که براى او استغفار نماید.
2. قرآنی که از خود به یادگار گذاشته و پس از مرگش خوانده مى‏شود.
3. چاه آبى که حفر کرده و در اختیار مردم گذاشته است.
4. درختى که غرس کرده
5. آبى که به جریان انداخته و وقف کرده
6. روش نیکویى که پس از مرگش مردم به آن عمل می‌کنند. [16]
(روایات دیگری نیز وجود دارند که این معانی را ذکر کرده‌اند [17])

پی نوشت:
[1]. مریم، 76: «و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت مى‏افزاید و اعمال صالحى که (اجرش نعمت) ابدى است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانى دنیا) است هم از جهت ثواب الهى و هم از جهت حسن عاقبت اخروى».
[2]. کهف، 46: «مال و فرزندان، آرایش و زیور زندگى دنیا هستند، ولى اعمال شایسته پایدار نزد پروردگارت از جهت پاداش بهتر و از لحاظ امید داشتن به آنها نیکوتر است».
[3]. فیض کاشانی، محمد محسن، الوافی، ج 9، ص 1443، کتابخانه امام أمیر المؤمنین علی(ع)، اصفهان، چاپ اول، 1406ق.
[4]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 14، ص 102، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، 1417ق.
[5]. همان، ج ‏13، ص 319.
[6]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 12، ص 446، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، 1374ش؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، محقق و مصحح: فارس صاحب الجوائب، احمد، ج 14، ص 80، دار صادر، بیروت، چاپ سوم، 1414ق.
[7]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 506، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، 1407ق؛ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول الکافی، ترجمه مصطفوی، سید جواد، ج 4، ص 268 – 269، کتاب فروشی علمیه اسلامیه، تهران، چاپ اول، 1369ش.
[8]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبداللّٰه، فقه القرآن، محقق و مصحح: حسینی‌، سید احمد، ج 1، ص 129، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، قم، چاپ دوم، 1405ق.
[9]. عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، محقق و مصحح: رسولی محلاتی، هاشم، ج 2، ص 327، المطبعة العلمیة، تهران، چاپ اول، 1380ق.
[10]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب علیهم السلام، ج 4، ص 215، انتشارات علامه، قم، چاپ اول، 1379ق.
[11]. دیلمی، حسن بن محمد، غرر الأخبار و درر الآثار فی مناقب أبی الأئمة الأطهار(ع)، محقق و مصحح: ضیغم، اسماعیل، ص 181، دلیل ما، قم، چاپ اول، 1427ق.
[12]. مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ج 5، ص 196، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، 1424ق.
[13]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 21، ص 468، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ سوم، 1420ق.
[14]. بیضاوی، عبدالله بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، تحقیق: المرعشلی‏، محمد عبد الرحمن، ج 3، ص 283، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ اول، 1418ق.
[15]. ابن ابی جمهور احسایی، محمد بن علی، عوالی اللئالی العزیزیة، ج 3، ص 260، دار سید الشهداء للنشر، قم، چاپ اول، 1405ق.
[16] شیخ صدوق، الخصال، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 323، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ اول، 1362ش.
[17]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 68، ص 257، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق

برگرفته از: اسلام کوئست

0 امتیاز
پاسخ داده شده 15 دی 1395 توسط العبد (3,761 امتیاز)   3 9 22

باقیات الصالحات - بخش نخست
منظور از باقیات صالحات چیست؟

باقیات‌ِصالِحات‌، تعبیری‌ قرآنی‌ که‌ در فرهنگ‌ اسلامی‌ جایگاهی‌ ویژه‌ یافته‌، و با وجود تفاسیر گوناگونی‌ که‌ از آن‌ ارائه‌ شده‌، در مجموع‌ به‌ معنی‌ هر امر صالحی‌ است‌ که‌ ثواب‌ آن‌ تا ابد باقی‌ باشد.

معنای باقیات صالحات
این تعبیر از دو واژه «باقیات» از مصدر «بقاء» به معنای جاودانگی و «صالحات» از مصدر «صلاح» به معنای نیکی، ضدّ تباهی [۱] [۲] [۳]ترکیب یافته و اصطلاحی است قرآنی که به ماندگاری پاداش کارهای نیک برای انسان اشاره دارد.

آیات مربوط به باقیات صالحات
در قرآن دو بار به این اصطلاح تصریح شده است:
یکی در آیه ۴۶ سوره کهف [۵] و یک بار در آیه ۷۹ سوره مریم [۶]
افزون بر آن آیاتی که انسان را به پیش فرستادن کارهای نیک فرمان می‌دهد، [۷] [۸] آیاتی که از رسیدن انسان به پاداش کارهای نیکش خبر می‌دهد، [۹] [۱۰] [۱۱] [۱۲] آیاتی که از حسرت گنهکاران بعد از مرگ به سبب انجام ندادن کارهای نیک حکایت دارد، [۱۳] [۱۴] و آیاتی که از درخواست گنهکاران برای بازگشت به دنیا جهت انجام کارهای نیک سخن می‌گوید، [۱۵] همگی با مفهوم باقیات الصالحات ارتباط دارد.
همچنین آیه «بَقِیَّتُ اللّهِ خَیرٌ لَکُم» [۱۶] بنا به نظر برخی مفسران [۱۷] [۱۸] و آیه «مَن کانَ یُریدُ حَرثَ الأخِرَةِ نَزِد لَهُ فی حَرثِهِ» [۱۹] بنا به روایتی از امیر مؤمنان(علیه السلام) [۲۰] [۲۱] [۲۲] به باقیات الصالحات تفسیر شده است.
پس مفسران‌ از آن‌ تفسیرهای‌ گوناگونی‌ کرده‌اند که‌ همه‌ را می‌توان‌ به‌ یک‌ معنای‌ جامع‌ بازگرداند و آن‌ «هر عمل‌ صالحی‌ از قول‌ یا فعل‌ است‌ که‌ برای‌ آخرت‌ بماند» [۲۳]
به‌ عقیده برخی‌ مراد از باقیات‌ صالحات‌ آثار نیک‌ است‌ که‌ در دنیا باقی‌ است‌ [۲۴] و به‌ نص‌ قرآن‌، تمام‌ اعمال‌ اعم‌ از نیک‌ و بد در جهان‌ و نزد خداوند محفوظند.

فروع‌ باقیات‌ صالحات‌
در سخن‌ از فروع‌ باقیات‌ صالحات‌، نخست‌ باید یادآور شد که‌ بر اساس‌ روایاتی‌ از شیعه‌ و اهل‌ سنت‌، اذکاری‌ همچون‌ حمد و تکبیر و تسبیح‌ از مصادیق‌ شاخص‌ آن‌ دانسته‌ شده‌، و بر تأثیر این‌ اذکار در محو آثار گناهان‌ تأکید شده‌ است‌. [۲۵] [۲۶]
مجلسی‌ [۲۷] [۲۸] [۲۹] و غزالی‌ [۳۰] نیز در علت‌ سفارش‌ به‌ این‌ اذکار و شناختن‌ آنها به‌ عنوان‌ باقیات‌ صالحات‌، با توجه‌ به‌ محتوای‌ عمیق‌ معرفتی‌ و آثار روحی‌ آنها نکاتی‌ بیان‌ کرده‌اند. [۳۱] [۳۲] [۳۳] [۳۴]

ترغیب قرآن کریم برای باقیات صالحات
آیه ۴۶ سوره کهف [۳۵] بعد از اشاره به ناپایداری نعمت های جهان مادی، مال و فرزندان را زینت زندگی دنیا شناسانده و انسان ها را به تلاش برای دستیابی به توشه آخرت فرا می‌خواند:
«اَلمالُ والبَنونَ زینَةُ الحَیوةِ الدُّنیا والبـقِیـتُ الصّــلِحـتُ خَیرٌ‌عِندَ رَبِّکَ ثَوابـًا وخَیرٌ اَمَلا»
در این آیه توشه آخرت همان کارهای نیک وصف‌شده که پاداششان ماندگار و نزد خداوند نیکوتر بوده، امید داشتن به آنها سزاوار است.
در‌جای دیگر پس از بیان سرنوشت شوم گمراهان و ستمگران، گام نهادن در مسیر هدایت الهی سبب افزایش هدایت حق شمرده شده و افزون بر اشاره به نیکوتر بودن پاداش باقیات الصالحات نزد خداوند از سرانجام نیکوی آنها یاد می‌شود:
«ویَزیدُ اللّهُ الَّذینَ اهتَدَوا هُدًی والبـقیـتُ الصّــلِحـتُ خَیرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوابـًا و‌خَیرٌ‌مَرَدّا» [۳۶]

وجه تسمیه باقیات صالحات
مفسران عموماً وجه تسمیه باقیات الصالحات را ماندن پاداش آن برای جهان ابدی می‌دانند. [۳۷] [۳۸] [۳۹] [۴۰]
بعضی با نگاه عرفانی در این‌باره گفته‌اند: هر عمل و سخنی که انسان را به معرفت، محبّت و اطاعت پروردگار باقی و فنا ناپذیر وا دارد باقیات الصالحات است. [۴۱]
به بیان دیگر چون حقیقت روحانی انسان فناناپذیر است پس هر کمال و عمل نیک ناشی از آن نیز فناناپذیر بوده، نزد پروردگار باقی است. [۴۲]

ارتباط اعمال نیک با باقیات صالحات
به‌ هر حال آیات قرآن صریحاً بر محفوظ ماندن همه اعمال انسان از نیک و بد نزد خداوند دلالت دارد [۴۳] [۴۴] [۴۵] [۴۶] [۴۷] و به خصوصِ اعمال نیک او باقیات الصالحات گفته می‌شود. [۴۸] [۴۹] [۵۰]
ظاهر بسیاری از آیات قرآن نیز دلالت دارد که روز‌ قیامت اعمال انسان اعمّ از نیک و بد در برابر وی حاضر می‌گردد و پاداش و کیفر هرکس با خود عملش داده می‌شود [۵۱] [۵۲] [۵۳]، بنابراین، اعمال نیک انسان باقیات الصالحات است.

نتایج عمل به باقیات صالحات
ویژگی ها و پیامدها

روی آوردن به باقیات‌الصالحات نشان برخورداری از توفیق و هدایت ویژه الهی بوده: [۵۴]
«و یَزیدُ اللّهُ الَّذین اهتَدَوا هُدًی و البـقِیـتُ الصّـلِحـتُ‌...» [۵۵]
آنها بهترین توشه انسان برای جهان آخرت (خیرٌ‌... ثوابًا) و خداوند خزانه‌دار آنها وصف شده است (عند ربّک) و ازاین‌رو انسان بدون هیچ کاستی پاداش آنها را در جهان دیگر می‌یابد. [۵۶] ارزش های معنوی ماندگار از دیدگاه قرآن شایسته دلبستگی و امید (خَیرٌ أَملاً)، و فرجام نیکو (بهشت) [۵۷] [۵۸] [۵۹]است (خیرٌ مَرَدًّا)، زیرا انسان بدون شک به پیامدهای مثبت آنها که رحمت و کرامت و ثواب الهی است در جهان دیگر خواهد رسید. [۶۰]

عدم مصداق مال و فرزندان از باقیات صالحات
و از سوی دیگر برخی تقابل «المال و البنون» و «الباقیات الصالحات» را بدین معنا دانسته‌اند که تنها کارهای نیک اخروی از ویژگی خیر و فایده برخوردار است. آنها در حالی جاودان و همیشگی و در نتیجه شایسته امید است که نعمت های دنیا همواره رو به زوال و نابودی است [۶۱]، زیرا هر چند واژه «خیر» اسم تفضیل است؛ ولی در این آیه برای تفضیل به کار برده نشده است؛ نظیر آیه ۵۴ سوره اسراء [۶۲]: «رَبُّکُم أَعلَمُ بِکُم» و ۲۷ سوره روم [۶۳]: «هُوَ‌أَهوَنُ عَلَیه» [۶۴] [۶۵]و طرف مقابل (مال و فرزندان با دید مادّی) در مقایسه با باقیات الصالحات فاقد خیر و خیر بودن ویژه باقیات الصالحات است [۶۶] [۶۷] یا آنکه با توجّه به پندار مشرکان که مال و فرزندان را خیر می‌پنداشتند در آیه اسم تفضیل به کار رفته است،
بنابراین معنای آیه چنین خواهد شد که باقیات الصالحات نسبت به آنچه شما آن را خیر می‌پندارید خیر بیشتری در پی دارد. [۶۸] [۶۹] نقش و جایگاه ویژه این مفهوم قرآنی در ادعیه و مناجاتها نیز انعکاس گسترده‌ای داشته است.
در برخی دعاها از خداوند به عنوان سرپرست و نگهدارنده باقیات الصالحات (ولیّ الباقیات الصالحات) یاد شده [۷۰] [۷۱] [۷۲]و توفیق انجام دادن آنها از خداوند خواسته شده است. [۷۳] [۷۴] [۷۵] [۷۶]

برداشت از بیان‌ مفسران‌
در مجموع‌ از بیان‌ بیشتر مفسران‌ به‌ دست‌ می‌آید که‌ همه باورها، سخنان‌ و اعمال‌ نیک‌ را می‌توان‌ از باقیات‌ صالحات‌ دانست‌ و موارد خاصی‌ که‌ در روایات‌ بر آن‌ تأکید شده‌، در واقع‌ مصداق هایی‌ از این‌ تعبیر کلی‌ است‌. [۷۷] [۷۸] [۷۹] [۸۰] [۸۱] [۸۲] [۸۳]
گفتنی‌ است‌ که‌ برداشت های‌ گوناگون‌ از باقیات‌ صالحات‌ موجب‌ شده‌ است‌ تا در طی‌ سده‌های‌ پیاپی‌، شماری‌ از آثار در زمینه‌ های‌ گوناگون‌ اذکار و ادعیه‌، اصول‌ عقاید یا فضایل‌ اهل‌ بیت‌ (علیه‌السلام‌) با عنوان‌ الباقیات‌ الصالحات‌ نوشته‌ شود.

0 امتیاز
پاسخ داده شده 15 دی 1395 توسط العبد (3,761 امتیاز)   3 9 22

باقیات الصالحات - بخش دوم
کتب نوشته شده درباره باقیات الصالحات

شهید اول رساله‌ای کوتاه با عنوان الباقیات‌الصالحات در تفسیر تسبیحات اربعه نگاشته و این کلمات نورانی را دربردارنده اصول پنج‌گانه توحید، عدل، نبوّت، امامت و معاد می‌داند و معتقد است هرکس به (حقیقت) این کلمات برسد به ایمان کامل که همان باقیات‌الصالحات است دست یافته است. [۸۴] بیاضی این رساله را با عنوان الکلمات النافعات فی شرح الباقیات‌الصالحات شرح کرده است. [۸۵] [۸۶] [۸۷] [۸۸]
افزون‌ بر آن‌، می‌توان‌ به‌ این‌ آثار اشاره‌ کرد:
نوشته سید حسن‌ بن‌ دلدار لکهنوی‌ در باب‌ اصول‌ عقاید به‌ اردو (چ‌ لکهنو، ۱۲۹۵ق‌)؛ نوشته شیخ‌ عباس‌ قمی‌ در باب‌ ادعیه‌ و اذکار که‌ در ۱۳۴۶ق‌، و پس‌ از آن‌ در حاشیه ‌مفاتیح‌ الجنان‌‌ بارها به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌؛ دیوانی‌ از عبدالباقی‌ فاروقی‌ (نظم‌ ۱۲۷۰ق‌) در فضایل‌ اهل‌ بیت‌ (علیه‌السلام‌) که‌ مکرر از جمله‌ در ۱۲۷۶ق‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. [۸۹] [۹۰]

منابع:
(۱) آقابزرگ طهرانی‌، الذریعة.
(۲) محمد ابن‌بابویه‌، ثواب‌ الاعمال‌، به‌ کوشش‌ محمدمهدی‌ حسن‌ خرسان‌، قم‌، ۱۳۶۴ق‌.
(۳) ابوالفتوح‌ رازی‌، روض‌ الجنان‌، به‌ کوشش‌ محمدجعفر یاحقی‌ و محمدمهدی‌ ناصح‌، مشهد، ۱۳۶۵ش‌.
(۴) احمد بن‌ حنبل‌، مسند، قاهره‌، ۱۳۱۳ق‌.
(۵) شرف‌الدین‌ علی‌ استرابادی‌، تأویل‌ الایات‌ الظاهرة، قم‌، ۱۴۰۹ق‌.
(۶) حاجی‌خلیفه‌، کشف‌.
(۷) محمد حاکم‌ نیشابوری‌، المستدرک‌، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۳۴ق‌.
(۸) محمود زمخشری‌، الکشاف‌، قاهره‌، ۱۳۷۳ق‌.
(۹) سیوطی‌، الدر المنثور، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.
(۱۰) محمد شیخ‌ طوسی‌، التبیان‌، به‌ کوشش‌ احمد حبیب‌ قصیر عاملی‌، بیروت‌، داراحیاء التراث‌ العربی‌.
(۱۱) محمدحسین‌ طباطبایی‌، المیزان‌، تهران‌، ۱۳۸۳ق‌.
(۱۲) محمد غزالی‌، احیاء علوم‌ الدین‌، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌.
(۱۳) محسن‌ فیض‌ کاشانی‌، الصافی‌، تهران‌، ۱۳۸۷ق‌.
(۱۴) قرآن‌ کریم‌.
(۱۵) محمد قرطبی‌، الجامع‌ لاحکام‌ القرآن‌، بیروت‌، ۱۹۶۵م‌.
(۱۶) محمد کلینی‌، الکافی‌، به‌ کوشش‌ علی‌ اکبر غفاری‌، تهران‌، ۱۳۸۸ق‌.
(۱۷) محمد باقر مجلسی‌، بحار الانوار، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.
(۱۸) احمد میبدی‌، کشف‌ الاسرار، تهران‌، ۱۳۶۱ش‌.

پی نوشت:
1. لسان العرب، ج‌۱۴، ص‌۸۰.    
۲. مقاییس اللغه، ج‌۳، ص‌۳۰۳.
۳. المصباح، ص‌۳۴۵، «صلح».
۴. مفردات، ص‌۱۳۹، «بقی».    
۵. کهف/سوره۱۸، آیه۴۶.    
۶. مریم/سوره۱۹، آیه۷۶.    
۷. بقره/سوره۲، آیه۲۲۳.    
۸. کهف/سوره۱۸، آیه۱۱۰.    
۹. بقره/سوره۲، آیه۱۱۰.    
۱۰. آل‌عمران/سوره۳، آیه۳۰    
۱۱. زلزال /سوره۹۹، آیه۸-۷.    
۱۲. مزمّل/سوره۷۳، آیه۲۰.    
۱۳. مریم/سوره۱۹، آیه۳۹.    
۱۴. فجر/سوره۸۹، آیه۲۴.    
۱۵. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۰-۹۹.    
۱۶. هود/سوره۱۱، آیه۸۶.    
۱۷. مجمع‌البیان، ج‌۵‌، ص‌۳۲۱.    
۱۸. التفسیر الکبیر، ج‌۱۸، ص‌۴۲.
۱۹. شوری/سوره۴۲، آیه۲۰.    
۲۰. تفسیر قرطبی، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.
۲۱. الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴.    
۲۲. فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.
۲۳. محمد قرطبی‌، الجامع‌ لاحکام‌ القرآن‌، ج۱۰، ص۴۱۴، بیروت‌، ۱۹۶۵م‌.
۲۴. محمدحسین‌ طباطبایی‌، المیزان‌، ج۱۴، ص۱۰۹-۱۱۰، تهران‌، ۱۳۸۳ق‌.    
۲۵. ابوالفتوح‌ رازی‌، روض‌ الجنان‌، ج۱۲، ص۳۶۱-۳۶۲، به‌ کوشش‌ محمدجعفر یاحقی‌ و محمدمهدی‌ ناصح‌، مشهد، ۱۳۶۵ش‌.
۲۶. محمد قرطبی‌، الجامع‌ لاحکام‌ القرآن‌، ج۱، ص۴۱۵، بیروت‌، ۱۹۶۵م‌.
۲۷. محمد باقر مجلسی‌، بحار الانوار، ج۸۳، ص۹۰،بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.    
۲۸. محمد باقر مجلسی‌، ج۸۳، ص۳۰-۳۳، بحار الانوار، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.    
۲۹. محمد باقر مجلسی‌، بحار الانوار، ج۸۳، ص۱۶۷- ۱۷۵، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.    
۳۰. محمد غزالی‌، احیاء علوم‌ الدین‌، ج۱، ص۳۵۷- ۳۶۰، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌.
۳۱. احمد بن‌ حنبل‌، مسند، ج۳، ص۷۵، قاهره‌، ۱۳۱۳ق‌.
۳۲. محمد کلینی‌، الکافی‌، ج۲، ص۵۰۶، به‌ کوشش‌ علی‌ اکبر غفاری‌، تهران‌، ۱۳۸۸ق‌.    
۳۳. محمد ابن‌بابویه‌، ثواب‌ الاعمال‌، ج۱، ص۸، به‌ کوشش‌ محمدمهدی‌ حسن‌ خرسان‌، قم‌، ۱۳۶۴ق‌.    
۳۴. محمد حاکم‌ نیشابوری‌، المستدرک‌، ج۱، ص۵۱۲، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۳۴ق‌.
۳۵. کهف/سوره۱۸، آیه۴۶.    
۳۶. مریم/سوره۱۹، آیه۷۶.    
۳۷. التبیان، ج۷، ص۵۲.    
۳۸. تفسیر قرطبی، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.
۳۹. التفسیرالکبیر، ج۲۱، ص‌۲۴۸.
۴۰. مفتاح‌الفلاح، ص‌۱۱.
۴۱. . التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.
۴۲. مخزن العرفان، ج‌۸‌، ص‌۳۹.
۴۳. بقره/سوره۲، آیه۲۷۲.    
۴۴. بقره/سوره۲، آیه۲۸۱.    
۴۵. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۸۰.    
۴۶. کهف/سوره۱۸، آیه۴۹.    
۴۷. زلزال /سوره۹۹، آیه۸-۶.    
۴۸. المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹.    
۴۹. پیام قرآن، ج‌۶‌، ص‌۱۱۶.
۵۰. الفرقان، ج‌۴‌ـ‌۵‌، ص‌۱۰۵.
۵۱. المیزان، ج‌۱، ص‌۹۳‌‌۹۲.    
۵۲. المیزان، ج‌۲، ص‌۱۸۰.    
۵۳. پیام قرآن، ج‌۶‌، ص‌۱۱۵.
۵۴. المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.    
۵۵. مریم/سوره۱۹، آیه۷۶.    
۵۶. المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.    
۵۷. التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.
۵۸. تفسیر بیضاوی، ج‌۳، ص‌۵۰۱.
۵۹. المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹.    
۶۰. المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.    
۶۱. التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.
۶۲. اسراء/سوره۱۷، آیه۵۴.    
۶۳. روم/سوره۳۰، آیه۲۷.    
۶۴. الباقیات الصالحات، ص‌۲۸.
۶۵. شرح ابن‌عقیل، ج‌۱، ص‌۱۸۲.
۶۶. تفسیر قرطبی، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.
۶۷. الباقیات الصالحات، ص‌۲۸.
۶۸. التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.
۶۹. تفسیر قرطبی، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.
۷۰. المزار، ص‌۹۲.
۷۱. بحارالانوار، ج‌۹۷، ص‌۲۱۸.    
۷۲. بحارالانوار، ج‌۹۱، ص‌۱۲۴.    
۷۳. اقبال الاعمال، ج‌۲، ص‌۲۲۵.
۷۴. بحار الانوار، ج‌۹۷، ص‌۲۱۸.    
۷۵. بحار الانوار، ج‌۸۸‌، ص‌۸۰.    
۷۶. بحار الانوار، ج‌۸۸‌، ص‌۹۲.
۷۷. محمد شیخ‌ طوسی‌، التبیان‌، ج۷، ص۵۲، به‌ کوشش‌ احمد حبیب‌ قصیر عاملی‌، بیروت‌، داراحیاء التراث‌ العربی‌.    
۷۸. محمد شیخ‌ طوسی‌، التبیان‌، ج۷، ص۱۴۶، به‌ کوشش‌ احمد حبیب‌ قصیر عاملی‌، بیروت‌، داراحیاء التراث‌ العربی‌.    
۷۹. محمود زمخشری‌، الکشاف‌، ج۲، ص۷۲۵، قاهره‌، ۱۳۷۳ق‌.    
۸۰. احمد میبدی‌، ج۵، ص۶۸۸، کشف‌ الاسرار، تهران‌، ۱۳۶۱ش‌.
۸۱. سیوطی‌، الدر المنثور، ج۵، ص۳۹۶، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/ ۱۹۸۳م‌.    
۸۲. محسن‌ فیض‌ کاشانی‌، الصافی‌، ج۲، ص۱۵، تهران‌، ۱۳۸۷ق‌.
۸۳. احمد میبدی‌، ج۵، ص۶۹۵، کشف‌ الاسرار، تهران‌، ۱۳۶۱ش‌.
۸۴. المصباح فی الادعیه، ج‌۱، ص‌۲۷۷.
۸۵. الذریعه، ج‌۱۸، ص‌۱۲۰.
۸۶. الصراط المستقیم، ج‌۲، ص‌۲۷.    
۸۷. آقابزرگ طهرانی‌، الذریعة، ج۳، ص۱۲.
۸۸. آقابزرگ طهرانی‌، الذریعة، ج۱۸، ص۱۲۰.
۸۹. حاجی‌خلیفه‌، کشف‌، ج۱، ص۲۱۸.
۹۰. آقابزرگ طهرانی‌، الذریعة، ج۳، ص۱۱-۱۲.

برگرفته از: ویکی فقه

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

سوالات مشابه

0 امتیاز
7 پاسخ 18 بازدید
سوال شده 16 دی 1395 در متفرقه توسط بی نام  

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

پخش زنده تصاویر اماکن مذهبی

با توجه به طرح سوالات و شبهات فراوان، در صورتی که مطالب طرح شده را برای خود مضر تشخیص دادید، از مطالعه آنها بپرهیزید.
توجه: محتوای سامانه پرسش و پاسخ توسط کاربران ایجاد می گردد. لطفا در صورت مشاهده محتوای نامناسب، آن را گزارش کنید.

367 سوال

526 پاسخ

24 دیدگاه

36 کاربر

فعال‌ترین کاربران
این ماه:
  1. العبد - 21 فعالیت
Gute Mathe-Fragen - Bestes Mathe-Forum

آخرین ثبت نام کنندگان

  • دستگزار (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Nov 25, 2016

  • alioi (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Aug 19, 2016

  • mo.de (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Apr 11, 2016

  • MAZIAR (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Mar 28, 2016

  • طلوع (امتیاز 56 ) زمان ثبت نام Feb 21, 2016

عنوان های کاربری اخیر

پرسش معروف
- siamak1210 -
پرسش جالب
- العبد -
پرسش جالب
- العبد -
نگهبان
- العبد -
خوش‌ ذوق
- العبد -

شیعه سِی را دنبال کنید...

صفحه ارتباط با ماآخرین سوالات پرسیده شدهصفحه گوگل پلاس شیعه سِیبخش پرسش های مرتبط با شیعه سِیصفحه فیسبوک شیعه سِیگروه لینکدین شیعه سِی صفحه توئیتر شیعه سِی کانال مذهبی تلگرام شیعه سِی اینستاگرام شیعه سِی
عضویت در خبرنامه شیعه سِی

حمایت مالی از شیعه سِی
حمایت از شیعه سِی

*۷۸۸*۹۷*۳۸۳۰#

پاسخگوی دینی | صفحه اصلی شیعه سِی | مرکز دانلود اسلامی | دایرکتوری اسلامی | خبرخوان مذهبی | کمپین عاشقان | پخش زنده | حمایت از شیعه سِی | ارتباط با ما
در راستای توسعه فرهنگ گفتگوی دینی، استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع، آزاد (بلامانع) است.

✘ بستن کانال مذهبی شیعه سِی
...