اولین بار است که به شیعه سِی آمده اید؟ لطفا راهنما را مشاهده فرمایید.
x

حمایت مالی از شیعه سِی

چرا امام رضا (ع) یک گلدسته دارد؟

+1 امتیاز
4,498 بازدید
سوال شده آذر 20, 1394 در امام رضا (ع) توسط بی نام  

چرا حرم بعضی از امامان دو گلدسته و حرم امام رضا (ع) یک گلدسته دارد؟
به چه دلیلی گنبد امام رضا (علیه السلام) دارای یک مناره است؟


کانال های مذهبی شیعه سِی

3 پاسخ

0 امتیاز
پاسخ داده شده آذر 20, 1394 توسط العبد (4,041 امتیاز)   3 9 23

چرا حرم امام رضا (ع) یک گلدسته دارد؟
حرم امام رضا (ع) دارای ۲ گلدسته است، یکی نزدیک گنبد و بالای ایوان طلای نادری، در جنوب صحن عتیق؛ و دیگری در شمال صحن عتیق و بر بالای ایوان عباسی.
گلدسته نزدیک گنبد از آثاری سوری بن معتز است. این گلدسته یک بار توسط شاه طهماسب اول و بار دیگر توسط نادرشاه تعمیر و طلاکاری شد. ارتفاع آن از کف صحن تا قله ۵۰/۴۰ متر و یرامون خارجی آن ۱۳ متر است. گلدسته دیگر به ارتفاع گلدستة پیشین توسط نادرشاه بنا و طلاکاری شده است.

درباره گنبد و گلدسته
درباره گنبد و گلدسته ها اظهار نظرهای زیادی بیان شده است :
1.وجود گلدسته و دو تا یا یكی بودن آن ، ارتباطى به شیعه بودن و یا سنى بودن ندارد. همین الان در میان اهل سنت مساجد فراوانى هست كه مساجدشان دو گلدسته دارد و در میان مساجد شیعه هم مساجدى هست كه یك گلدسته دارد.
در سال 53 هجرى قمرى به دستور معاویه در مصر مسجدى ساختند كه داراى چهار گلدسته بود. (مسجد در معمارى ایران، نوشته حسین زمرشیدى، چاپ اول، 1374، ص 156، چاپ رحلى)
در هندوستان مساجد چند مناره اى فراوان است و مساجد بزرگ تركیه همین الان دو مناره دارند. (معمارى مساجد جهان نوشته امجد، بهومیل پروچاكاز، ترجمه حسین سلطان زاده، ص 59، چاپ اول 3731) مسجد الحرام داراى 9 مناره و مسجد النبى داراى 11 مناره است.
در معمارى مساجد، احداث مناره منفرد تا آخر قرن پنجم مرسوم بود و از قرن ششم به بعد، مناره هاى زوج ساخته شد. (مسجد در معمارى ایران ص 271)
در عین حال، در همین قرون اولیه هم گلدسته هاى زوج ساخته مى شد. به این نكته هم توجه داشته باشید كه شكل مناره ها و جفت بودن آنها از مختصات معمارى ایرانى است(مسجد در معمارى ایران ص 761) الان در ایران مناره ساختن، براى تزیین است و از نظر معمارى، دو تا بودن زیباتر است. (مسجد در معمارى ایران ص 571)
2.عده ای گنبد و گلدسته را شاخص هایی بلند برای دید، شكوه سازی و راهنمایی از دور دانسته اند.
3.بعضی دیگر، گنبد و گلدسته را برای قبله یابی می دانند. در مكتب تشیع، خط عمود منصف بر خط واصل دو گلدسته را ، تأمین كننده جهت قبله می دانند.
در مكتب معماری اهل تسنن، خط گذرا از گنبد و گلدسته (تك گلدسته)، جهت قبله را معلوم خواهد كرد.
بنا بر این عقیده , گنبد نشانی از هدف، یعنی خداست و گلدسته ها، نشانی از دو یار واقعی خدا، دو آفریده كامل حق، یعنی محمد و علی می باشند. در روایت داریم كه پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمود: یا علی! كسی خدا را نشناخت؛ جز من و تو. كسی تو را نشناخت؛ جز خدا و من و كسی مرا نشناخت؛ جز خدا و تو. حال گنبد و گلدسته ، یعنی خدا و محمد و علی كنار هم قرار گرفته اند.
همان گونه كه محمد(ص) و علی (ع) در كنار خدا معنا می یابند، گلدسته هم در كنار گنبد معنای گلدسته و دسته گل می گیرد. بدون گنبد، مناری بیش نیست؛ حتی اگر دو عدد باشد. در مذهب تسنن كه حساسیت بر روی مولای متقیان علی (ع) دارند تك گلدسته می گذارند؛ یعنی فقط گنبد و یك گلدسته یعنی الله و محمد(ص)

برگرفته از: پرسمان دانشجویی - ویکی شیعه

0 امتیاز
پاسخ داده شده آذر 20, 1394 توسط العبد (4,041 امتیاز)   3 9 23

فلسفه ی وجودی گنبد و گلدسته در مساجد (بخش اول)
متأسفانه هنوز بعضی از معماران عزیز از فلسفه گنبد و گلدسته، اطلاع ندارند؛ هنوز از رمز پردازیهای مسجد، بی خبرند؛ هنوز نمی دانند كه محراب، نمادی در غار حراست و هنوز ... و آن وقت برای طراحی مسجد، قلم می زنند. این جواب گزیده ای است از كتاب نكاتی كاربردی در معماری مساجد تألیف سید تقی كاظمیان كه خدمتتان تقدیم می گردد:
پیامبر گرامی اسلام (ص)، پس از هجرت و ورود به مدینه، با كمك اصحاب و یاران خود، اقامتگاهی بسیار ساده كه دیوار آن به ارتفاع 5/3 متر و از خشت خام بر روی لایه ای از سنگ بود، كه بعدها به دو برابر افزایش یافت. به دلیل تابش شدید آفتاب، دو سایبان از شمال و جنوب حیاط زده شد. ستون های سایبان ها از تن درخت خرما و پوشش آنها، برگ های درخت خرما، حصیر و پوست حیوانات بود. این، بنای ابتدایی مسجد النبی بود.
در كنار همین مسجد، منزل همسران پیامبر (ص) قرار داشت. پیامبر گرامی اسلام (ص) پس از رحلت در یكی از اطاق های همسران خود به خاك سپرده شد.
رسول خدا (ص) در اوایل هجرت، علاوه بر این مسجد، مسجد دیگری به نام قبا بنا كرد. مسجد النبی به منزله ی مسجد جامع شهر مدینه بود و در آنجا به امامت پیامبر اكرم (ص) نماز جمعه برگزار می شد.
غیر از این دو مسجد، 9 مسجد دیگر در محله های مختلف، به یاری و كمك حضرت رسول (ص) ساخته شد كه در آنها نماز جماعت اقامه می شد و با اذان بلال، در آنها نماز می خواندند. بی شك اولین طراح و معمار مسجد در اسلام، پیامبر اكرم (ص) بوده است. رسول خدا(ص)، به ساخت مساجد قبیله ها كمك می كردند.
خانه ی پیامبر اكرم (ص) كه پس از رحلتش فقط محل عبادت شده بود، به تدریج به صورت الگوی اصلی همه مساجد اولیه اسلام درآمد این مساجد، دارای قسمت سرپوشیده تقریباً عمیقی در طول دیوار قبله بودند و اطراف دیوراها نیز رواق هایی و جود دات كه تأمین كننده ی سایبانی برای مردم بود. مسجدها، ابتدا عاری از هر گونه زیور و تزئینات بودند. شكل و طرح هندسی آنها مربع و مربع مستطیل بود كه بعدها در ساختن بسیاری از مساجد و حتی مساجد امروزی، مورد استفاده قرار گرفت. به طور كلی، نیاز به مسجد، بیشتر از هر عامل دیگری، نظیر وسعت، تزئینات و ... مورد توجه رسول خدا (ص) و یارانش بود.
مسجد، حصاری از خشت خام بوده حریم امت و مظهر ایمان و اعتقاد بود و چند اتاق برای پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) و حیاطی برای پذیرفتن پیروان و نیز دارای دو قسمت سرپوشیده بود كه قسمت وسیع تر، نمایانگر دیوار قبله بود و به همین جهت، به مجموع بنا در رابطه با جهان بیرون و درون، وجهه ای مقدس می داد. قسمت سایه دار، تقدس بیشتری داشت و متوجه قطبی مذهبی بود و سرانجام منبری برای پیامبر كه هنگام ایراد خطبه و پذیرفتن بیگانگان بر آن قرار گرفت. به این ترتیب، پیامبر اكرم (ص) ، اصحاب و خلفا و پیروانش، هرگز به زیبایی این بنا نیندیشیده بودند و بی تردید، چنین مفهومی نیز برای آنان متصور نبوده است. به گمان آنان، همه ی زیبایی های جهان، در زبان شگفتی آور قرآن مجید خلاصه می شد.
بر اساس بشارت و امیدی كه رسول گرامی اسلام به مسلمانان آن دوره بخشیده بود، اعراب با شدت و سرعت از سرزمین های نیاكان خود خارج شده، با وحدت هر چه تمامتر، تحت لوای الله اكبر، سپاهیان نیرومند ساسانی را در نهاوند شكست دادند و بازماندگان ساسانی تار و مار شدند؛ اما با تسلط اسلام، زندگی سخت نشد؛ بلكه زندگی روزمره ی حكومت محلی و برخی هنرها، مطابق معمول مدت زیادی ادامه یافت و عناصر بنیادی فرهنگ ساسانی، مدت ها رواج داشت، فاتحین اسلامی، هیچ سبك معماری را عرضه نكردند؛ زیرا نداشتند كه عرضه كنند و به این ترتیب، معماری ساسانی تا مدتی تداوم یافت.
دستاورد ایران اسلامی، این بود كه این شكل های نیرومند را تهذیب كرد و توانایی آنها را تا حد یك معماری زیبا رشد داد و در نتیجه، آثاری سبك تر، احساسی تر، متنوع تر و مؤثر تر از پیشینیان پدید آمد.
اصل مسجد سازی و این كه مسلمانان به عظمت و شكوه مسجد اهمیت می دادند، از آیات قرآن و سخنان پیامبر اكرم (ص) و روش آن حضرت سرچشمه می گیرد و فرهنگ مسجد، برخاسته از متن اسلام و تعالیم آن است.
مساجدی را كه رسول خدا(ص) ساخت و یا در ساخت آنها شركت و یا نظارت كرد، خیلی ساده و بی آلایش بودند و هیچ گونه نقش و نگاری در آنها به كار نرفته بود. بعد از رحلت رسول خدا (ص) كه مسلمانان غنی و ثروتمند شدند و تمدن اسلامی گسترش یافت. مساجدی با شكوه و زیبا به وجود آمد و همه نوع هنر و صنعت در آنها به كار رفت. ائمه اطهار (ع) همه دستشان باز نبود تا در زمان خود و به مقتضای زمان خود مساجدی بسازند تا الگو شود. چند سالی هم كه امیر المؤمنین (ع) خلافت ظاهری داشت، چندان از زمان رسول اكرم (ص) نگذشته بود و شرایط خیلی عوض نشده بود و علاوه بر این به خاطر فتنه ناكثین، مارقین و قاسطین، وی چندان فرصت نیافت تا به عمران و آبادانی بپردازد و مسجدی بسازد.
روایاتی از پیامبر (ص) در نهی از بلند ساختن مساجد و زینت كردن آنها با طلا وارد شده است و این موجب شده است كه همیشه در میان مسلمانان و مؤمنان و پیروان اهل بیت پیامبر (ص) شبهه باشد كه آیا این مساجدی كه بعد از پیامبر و به دست خلفا و دست اندركاران خلافت جور ساخته شده است، با اصول اسلام و تعالیم آن همخوانی دارند یا نه و پیوسته از كیفیت بنای مسجد پیامبر می پرسیدند و ائمه اطهار (ع) ، چندان حساسیتی نشان نمی دادند و می فرمودند: شما كار نداشته باشید و در این مساجد، نمازتان را بخوانید. علی بن جعفر نقل می كند كه از برادرش حضرت امام موسی كاظم(ع) دربارۀ نماز در مساجدی كه دیوارهای آن نقش دارد و در قبله اش آیاتی از قرآن یا احادیثی از پیامبر نوشته شده، سؤال كرد و امام (ع) در جواب فرمود: «كه نماز در این نوع مساجد، اشكال ندارد.» شخصی از اصحاب امام صادق (ع) دباره ی نماز در مساجد تصویر دار ونقش دار، سؤال كرد و حضرت در جواب فرمود: «من این گونه مساجد را دوست ندارم؛ ولی اكنون اشكال ندارد. هنگامی كه قائم قیام كند، خودش می داند كه با این مساجد چه كار كند.» بدین ترتیب، مخالفت جدی از ائمه (ع) درباره گسترش كیفی مساجد دیده نمی شود؛ با توجه به سیره ی ائمه (ع)، می توان فهمید كه آن حضرات به طور كلی با این نوع مساجد مخالف نبودند و گاهی كه در موارد جزئی انحرافی بوده، اشاره می كردند؛ چنان كه حضت علی(ع) دستور داد كه مناره مسجدی را در كوفه خراب كردند.
هنوز قرن اول هجری به پایان نرسیده بود كه برای مسجد النبی مناره و مأذنه ساختند، بدین ترتیب بعضی از اشكال معابد مانند مأذنه و گنبد، وارد معماری مساجد شد و به تدریج، گنبد و مناره سمبل و نشانه مسجد گشت. البته این چنین نبود كه مسلمانان با اقتباس گنبد و مناره از دیگر ادیان، مانند مسیحیان، زرتشتیان و یهودیان، مقهور معماری آنها گردند؛ بلكه آنها به گونه ای به ترویج اسلام راستین پرداختند كه ادیان دیگر آتشكده ها و معابد خود را به مسجد تبدیل می كردند و معماران خوش ذوق مسلمان، مخصوصاً ایرانیان، سبكی نوین، متفاوت و ماندگار به وجود آوردند. ایرانیان برخلاف كشورهای عربی كه متأثر از معماری یونانی بودند، راه خود را كاملاً متمایز كردند. كشورهای عربی، برای پوشاندن درگاه ها و نیم گنبدها، از قوس های نیم دایره و هلالی كه به قوس رومی معروف بود، استفاده كردند و ایرانیان قوس های ایرانی را كه اكثراً تیزه دار و یا به عبارتی جناغی هستند، به كار بردند.
از این رو در تمام بناهای معروف ایران، قوس های رایج نعل اسبی و یا قوس های گنگره دار و دالبری، مشاهده نمی شود. با توجه به وسعت و گسترش ایران بزرگ در آن زمان و ارتباطات و مشاهدات مختلف، باید بخشی از این تأثیر گذاری را امروز در معماری ایران شاهد باشیم؛ ولی هنرمندان و معماران با سلیقه ی ایرانی به هیچ وجه حاضر نشدند حتی برای نمونه، از قوس های رایج عربی استفاده كنند.
با ملاحظه ی گنبدهای كشورهای اسلامی، مشاهده می شود كه گنبد های مساجد سایر كشورهای اسلامی، نمی توانند همپای گنبدهای زیبای ایرانی باشند. انتخاب رنگ فیروزه ای، با نقوشی اسلیمی و یا طرحهای هندسی ساده، ولی با شكوه، جلال و ابهت خاصی به گنبدهای ایرانی داده است؛ حتی گنبد خاكی مسجد جامعه اصفهان كه به نام گنبد تاج الملك معروف است و فاقد هر گونه پوشش كافی است، نمونه ای دقیق و حساب شده از طرح و ساختمان یك گنبد ایرانی است. گنبدهای زیبای ایرانی در پهن دشت شهرهای كویری، مانند یزد و كاشان و در شهری مانند اصفهان، همانند نگین هایی فیروزه ای و ستاره هایی درخشان، در میان بناهای كرم رنگ آجری و یا كاهگلی می درخشند. تناسبات گلدسته ها و مناره ها و سردر ایوان ها با گنبد، از یك هماهنگی موزون برخوردار است؛ به نحوی كه بیننده، هیچ كدام را بر دیگری ترجیح نمی دهد؛ بلكه همه این مجموعه را به صورت واحد می نگرد.
در مكاتب معماری، شاخص ها و عناصری وجود دارند كه نماینده و بیانگر اهداف اصلی آن مكتب می باشند و در حقیقت، این شاخص ها یا مونومان ها، تعریف كننده هویت بنا، ساختمان و اشخاص استفاده كننده از آن هتسند كه در یك نگاه مفهوم را می رسانند. این مونومان ها، در همه ی مكاتب عموماً و در مكتب مونومانتالیسم خصوصاً، تا آن جایی پیش رفته كه به صورت شاخص های شهری و سازمانی نیز مطرح هستند و نگرش به آنها، تداعی كننده آن شهر یا سازمان و یا آن مجموعه می باشد؛ مثلاً با دیدن برج ایفل، همه ما به فكر پاریس می افتیم و با دیدن دیوار چین به یاد كشور چین و با دیدن اهرام ثلاثه، به یاد كشور مصر می افتیم.
البته نباید معانی والای گنبد و گلدسته را با مونومان های دیگر، یكی دانست؛ ولی همین گنبد و گلدسته است كه با یك نگاه ، معانی الله، نماز و عبادت را در ذهن تداعی می كند.

0 امتیاز
پاسخ داده شده آذر 20, 1394 توسط العبد (4,041 امتیاز)   3 9 23

فلسفه ی وجودی گنبد و گلدسته در مساجد (بخش دوم)
كارشناسان برای گنبد و گلدسته كه یكی از اصلی ترین رمز پردازی ها در مساجد است، رموز و دلایل خاصی را مطرح كرده اند؛ بعضی می گویند كه گنبد مانند سر انسان است و دو گلدسته، مانند دو دست كه به حالت التجا و التماس و خواهش در كنار سر، رو به آسمان و رو به ذات اقدس الهی بلند شده است؛ مانند كسی كه دست هایش را در جلوی سر و صورت، حتی از سر بالاتر هم برده است و دعا می كند گرچه این تشبیه جالبی است، اما فلسفه ی اصلی گنبد و گلدسته، فراتر از این است و علاوه بر این، اهل تسنن كه یك گلدسته در مساجد می سازند ، مطلب فوق را تا حدی بی اعتبار می كند. بعضی از صاحب نظران، گلدسته ها را عامل ایستایی و ایستادگی در كنار ایوان های بلند، برای حفظ ایوان ها می دانند تا از در رفتگی ایوان ها جلوگیری شود.
گرچه وجود گلدسته ها تا حدودی برای حفظ ایوان ها بی تأثیر نیست، ولی دلیل اصلی اجرای گلدسته، آن هم دو تا نمی باشد؛ زیرا ما ایوان های رفیع و بسیار بلندی را می بینیم كه بدون داشتن گلدسته در كنارشان، صدها سال بدون هیچ عیبی دوام آورده و حتی تعداد زیادی زلزله را هم پشت سر گذاشته اند؛ مانند ایوان بلند شبستان اصلی مسجد امام كرمان، ایوان های بلند حضرت ثامن الحجج(ع) در مشهد در واقع، معمار خوش ذوق و متبحر ایرانی، با گذاشتن پایه هایی قطور، آن هم به طور مخفی، در كنار ایوان های بلند نیاز خود را در مواقع غیر ضروری، آن هم به صورت ارزان تر، حل نموده است. پس این مطلب هم نمی تواند دلیل اصلی اجرای گلدسته ها باشد.
عده ای دیگر گنبد و گلدسته را شاخص هایی بلند برای دید، شكوه سازی و راهنمایی از دور دانسته اند؛ ولی آن چه در بحث گنبد و گلدسته باید در نظر داشت، این است كه طبق نظر پیش كسوتان معماری، ایده آل قضیه در عناصر معماری این است كه هر عنصری در معماری، باید هم عملكرد و هم زیبایی داشته باشد. مطالب فوق، گرچه لازم و تا حدی درست است، ولی كافی نیست و دلایل دیگری مكمل دلیل اخیر است و از طرفی، اگر تنها چنین باشد، فقط یك تك مناره هم می تواند مسئله دید و راهنمایی به طرف مسجد را حل كند و دیگر نیازی به ساخت گنبد و مناره ای دیگر نیست.
بعضی دیگر، گنبد و گلدسته را برای قبله یابی می دانند در مكتب تشیع، خطر عمود منصف بر خط واصل دو گلدسته را ، تأمین كننده جهت قبله می دانند.
در مكتب معماری اهل تسنن، خط گذرا از گنبد و گلدسته (تك گلدسته)، جهت قبله را معلوم خواهد كرد.
رمز پردازی فوق، درست است و در بسیاری از جاها، اجرا گردیده است؛ اما هنوز علت دو گلدسته بودن در مذهب تشیع و تك گلدسته بودن در مذهب تسنن ارائه شده است.
صحت مطلب فوق را در چند مورد ذكر می كنم تا به دقت نظر معماران خوش ذوق ایرانی توجه شود.
در حرم مطهر حضرت معصومه(س)، گر چه گلدسته های با شكوه و بلند كنار ایوان آیینه آن حضرت در صحن اتابكی ، به عنوان پرتناسب ترین و زیباترین گلدسته های دنیا، چشم هر بیننده ای را خیره می كند، ولی اینها گلدسته های اصلی نیستند كه تركیب فوق گنبد را تشكیل دهند؛ بلكه گلدسته های اصلی، همان دو گلدسته كوتاهتری هستند كه در دو صحن عتیق (صحن كهنه) كنار ایوان طلا قرار دارند و با تركیب گنبد، جهت قبله را تعیین می كنند. اتفاقاً معمار با سلیقه، كلاهك بالای این دو گلدسته را هم طلا كرده است تا همخوانی و با هم كاركردن این گلدسته ها را با گنبد نشان دهد.
نمونه های دیگر، گنبد و گلدسته آقا امام حسین (ع) و آقا حضرت عباس(ع) در كربلا می باشند كه معمار خوش ذوق صفوی، به گونه ای بسیار زیبا و ماهرانه، كج بودن قبله نسبت به بین الحرمین را حل كرده است و با نماد گنبد و گلدسته ، جهت قبله را به خوبی به زائرین نمایانده است. اجرای كج حرمین، دلیلی جز این مطلب نداشته است. و الا برای او بسیار راحت تر و زیبنده تر بود كه گلدسته ها را در جهت بین الحرمین در طرف دو حرم قرار دهد.
همان گونه كه گفته شد، گنبد و گلدسته، شاخص و مونومان و از رموز مساجد می باشند. گنبد مونومانی از هدف، یعنی خداست و گلدسته ها، مونومانی از دو یار واقعی خدا، دو آفریده كامل حق، یعنی حضرت محمد و حضرت علی علیهم السلام می باشند. در روایت داریم كه پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمود: یا علی! كسی خدا را نشناخت؛ جز من و تو. كسی تو را نشناخت؛ جز خدا و من و كسی مرا نشناخت؛ جز خدا و تو. حال گنبد و گلدسته ، یعنی خدا و محمد و علی كنار هم قرار گرفته اند.
همان گونه كه حضرت محمد(ص) و حضرت علی (ع) در كنار خدا معنا می یابند، گلدسته هم در كنار گنبد معنای گلدسته و دسته گل می گیرد. بدون گنبد، مناری بیش نیست؛ حتی اگر دو عدد باشد. در مذهب تسنن كه حساسیت بر روی مولای متقیان علی (ع) دارند تك گلدسته می گذارند؛ یعنی فقط گنبد و یك گلدسته (الله و محمد(ص))
هر چه از مناطق شیعه نشین به سمت مناطق سنی نشین می رویم، می بینیم كه از تعداد مساجد دو گلدسته كاسته و بر تعداد مساجد تك گلدسته ای افزوده می شود. به همین خاطر است كه تأكید می شود كه علاوه بر رعایت و حفظ معانی قبلی گنبد و گلدسته، به ویژه جهت قبله، حتماً و به طور مؤكد ، مسئله ی دو گلدسته ای بودن رعایت گردد تا حتی از فاصله های بسیار دور هم نوع مذهب دیگری به وسیله این عناصر معماری تداعی نگردد. این سه عنصر را حركتی نمادین برای بیان این مهم می دانند. به این لحاظ، در مكتب تشیع، اگر تمكن مالی وجود ندارد، باید فقط گنبد ساخته شود؛ چون گنبد بدون گلدسته، باز معنای خود را دارد كه معنای آن ازلی بودن خداوند است؛ ولی گلدسته بدون گنبد، معنایی ندارد؛ یعنی محمد(ص) و علی(ع)، در كنار خداوند و با او هستند كه معنا می گیرند و تمام ارزش حضرت محمد (ص) وحضرت علی(ع) و مكتب و مذهبشان، اتصال كامل به حق تعالی است و اگر تمكن مالی وجود دارد، حتماً دو گلدسته ساخته شود.
متأسفانه در عصر ما هستند معمارانی كه بدون هیچ اطلاعی از رمزپردازی های مسجد، در تعداد گلدسته ها و جهت آنها، اشتباه می كنند و هستند كسانی كه هنوز نمی دانند كه محراب در معماری ایرانی، نمادی از غار حراست و خیلی چیزهای دیگر را نمی دانند؛ ولی دست به طراحی ظریف ترین و پرمغزترین فضای معماری می زنند. چرا باید در قم كه مركز مذهب تشیع است، مساجد تك گلدسته ای ساخته شوند؟ چرا باید در این شهر مساجدی بزرگ احداث گردند كه حتی جهت قبله در آنها و در عناصر آنها رعایت نگردیده است و یا تك گلدسته ای هستند؟ چرا باید در مهد مشتاقان علی(ع) گلدسته های مسجد امام حسن عسگری(ع) با سبك معماری اهل تسنن مجوز ساخت بگیرند و در حال اجرا باشد؟ چرا باید بعضی از مراكز حساس ایران با چهار گلدسته در اطراف، اجرا گردد؟ مگر معماران یادشان رفته كه چهار و شش مناره، تداعی كننده فرهنگ بیزانسی است كه اول بار سیناس پاشا، معمار یونانی الاصل مسیحی برای ساخت مساجد عثمانی ها به كار گرفت. به طور كلی، اعراب و ترك ها از هنرهای تجسمی، نقاشی و معماری، بهره زیادی نداشتند. با چنین زمنیه ای، معماری هنری بود كه یونانی ها، سوری ها، قبطی ها و ایرانیان متخصص آن بودند. و به این ترتیب ، هنگامی كه امیری مقتدر می خواست بنایی ایجاد كند و حاضر به پرداخت مبلغ زیادی هم بود، طبیعتاً افرادی را فرا می خواند كه برجسته ترین معماران زمان آن بودند. شهرت معماران و هنرمندان یونانی، ایرانی، سوری و قبطی، در مصر به حدی زیاد بود كه مسلماً فرمانروایان ترك یا عرب، به معماران خود بسنده نمی كردند و از معماران دیگر نیز بهره می گرفتند. این گزینش، هنوز ادامه هم دارد و از راه مسابقات بین المللی یا مراجعه مستقیم امرای عرب به معماران غربی انجام می گیرد. با وجود معماری یونانی چون سینان پاشا، تحولی بزرگ در بناهای عثمانی در قسطنطنیه و ادرنه به وجود آورد، شبستان ها شكل مربع به خود گرفتند و گنبدها بزرگتر و بلندتر شدند. و چهار یا شش مناره نیز در اطراف بنا به وجود آمد و بناها ابتدا هشت ضلعی و سپس به دایره تبدیل شدند. سینان از معماران بزرگ دوره عثمانی است كه یونانی الاصل و مسیحی بود و در سپاه عثمانی خدمت می كرد. سه مسجد شاهزاده و سلیمانیه شهر ادرنه، دو نیم گنبد شمالی و جنوبی را حذف و به جای آن، چهار گنبد اضافه كرد؛ سینان در این مسجد، چهارمناره را در چهار گوشه ی شبستان جای داد.
شاید ذهن و طبع حق ستیز و بهانه جوی بعضی از معماران غیر متعهد و ناآگاه بگوید كه چرا معماران ایرانی در مرقد مطهر كاظمین، چهار گنبد ایجاد كرده اند و بعضی هم در جواب به طور ناآگاهانه بگویند كه چون در آن مكان مقدس، دو امام، یعنی حضرت امام موسی كاظم (ع) و حضرت امام محمد تقی (ع) به خاك سپرده شده اند؛ چهار گلدسته گذاشته اند. در جواب باید گفت كه به هیچ وجه، چنین نیست؛ مگر در سامرا، دو امام بزرگوار نداریم؛ پس چرا آن جا دو گلدسته است وچهار گلدسته نیست. دلیل این است كه در كاظمین دو گنبد داریم و چهار گلدسته، یعنی هر گنبد با دو گلدسته آن هم در جهت قبله كار می كند و در سامرا، فقط یك گنبد داریم؛ پس دو گلدسته نیاز بوده است كه همان اجرا گردیده است.
به طور كلی، درست است كه گنبد اولاً علامتی برای مسجد (نقش مونومانی و معنایی و شكوه سازی) دارد و ثانیاً برای نورگیری كافی مسجد مفید است و ثالثاً، پوششی استاتیكی، مقاوم و مناسب برای دهانه بزرگ است و رابعاً فضایی كافی برای هوای مناسب ایجاد می كند تا هنگام ازدحام، مشكلی پیش نیاید و از طرفی گلدسته، اولاً نقش مونومانی و معنایی و شكوه سازی و جهت یابی قبله و مأذنه دارد، ولی نباید به گنبد و گلدسته، صرفاً به عنوان عناصر تأسیساتی و یا سازه ای نظر نمود؛ بلكه باید حق گنبد و گلدسته را در معماری اسلامی – ایرانی شناخت و از رمز پردازی های مسجد و دیگر مسائل كاربردی آن آگاه بود و آن گاه دست به طراحی مساجد زد.
منبع: پرسمان

برگرفته از: مجمع جهانی شیعه شناسی

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

سوالات مشابه

لطفا برای اطلاع از آخرین سوالات سایت، عضو خبرنامه شیعه سِی شوید.

پخش زنده تصاویر اماکن مذهبی

با توجه به طرح سوالات و شبهات فراوان، در صورتی که مطالب طرح شده را برای خود مضر تشخیص دادید، از مطالعه آنها بپرهیزید.
توجه: محتوای سامانه پرسش و پاسخ توسط کاربران ایجاد می گردد. لطفا در صورت مشاهده محتوای نامناسب، آن را گزارش کنید.

387 سوال

567 پاسخ

24 دیدگاه

48 کاربر

فعال‌ترین کاربران
این ماه:
    Gute Mathe-Fragen - Bestes Mathe-Forum

    آخرین ثبت نام کنندگان

    • غزل (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Jul 07, 2018

    • میرزا حسین (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Jul 05, 2018

    • Fatemeh.mashhad (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Jun 13, 2018

    • mohammaddelbari (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Apr 11, 2018

    • Bandeh khoda (امتیاز 55 ) زمان ثبت نام Mar 20, 2018

    عنوان های کاربری اخیر

    پرسش جالب
    - العبد -
    تاییدشده
    - Bandeh khoda -
    پرسش معروف
    - siamak1210 -
    تاییدشده
    - محمد -
    پرسش معروف
    - siamak1210 -

     کانال گپ شیعه سِیکانال بله شیعه سِیکانال بیسفون پلاس شیعه سِیکانال ایتای شیعه سِیکانال آی گپ شیعه سِیکانال ویسپی شیعه سِیکانال سروش شیعه سِی

    شیعه سِی را دنبال کنید...

    صفحه ارتباط با ماآخرین سوالات پرسیده شدهصفحه گوگل پلاس شیعه سِیبخش پرسش های مرتبط با شیعه سِیصفحه فیسبوک شیعه سِیگروه لینکدین شیعه سِی صفحه توئیتر شیعه سِی کانال مذهبی تلگرام شیعه سِی اینستاگرام شیعه سِی
    عضویت در خبرنامه شیعه سِی

    حمایت مالی از شیعه سِی
    حمایت از شیعه سِی

    *۷۸۸*۹۷*۳۸۳۰#

    پاسخگوی دینی | صفحه اصلی شیعه سِی | مرکز دانلود اسلامی | دایرکتوری اسلامی | خبرخوان مذهبی | کمپین عاشقان | پخش زنده | حمایت از شیعه سِی | ارتباط با ما
    در راستای توسعه فرهنگ گفتگوی دینی، استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع، آزاد (بلامانع) است.

    ✘ بستن کانال های مذهبی شیعه سِی
    ...